Schurft bij de hond

Schurft bij de hond wordt veroorzaakt door de schurftmijt Sarcoptes scabiei, het is een zeer besmettelijke honden parasiet. De mijten graven gangen in de huid en veroorzaken hierbij zeer veel jeuk. Door de beschadigingen ontstaan door zowel het graven van de gangen door de mijten als door het veelvuldig krabben, gaat schurft vaak gepaard met veel korstvorming en haarverlies op de aangedane plekken. De schurft mijt zien we het hele jaar door, bij alle honden van alle rassen en alle leeftijden. Schurft komt niet vaak meer voor bij honden in Nederland, maar wordt toch nog wel regelmatig geconstateerd.

Wat voor gevolgen heeft een schurft infectie voor mijn hond?

De schurftmijt veroorzaakt zeer veel jeuk, en de hond krabt zich zeer veel en wordt kaal op de aangedane plekken. Voorkeurs plekken zijn: ellebogen, hakken, buik en borst. Het is zeer lastig om de mijten te vinden bij een afkrabsel, en vaak wordt de diagnose gesteld aan de hand van de symptomen, door het uitsluiten van andere infecties en ev. door aantonen van de Sarcoptes antistoffen in het bloed (dit is tegenwoordig een belangrijk diagnosemiddel). Als u een schurft infectie vermoed is het belangrijk om contact met uw dierenarts op te nemen, deze zal (na onderzoek en het stellen van de diagnose) een effectieve therapie voorschrijven.

Hoe kan ik voorkomen dat mijn hond schurft oploopt?

Zorg dat de algemene gezondheids toestand van uw hond goed is. Schurft wordt vaak gezien bij verzwakte, verwaarloosde dieren. Straathonden, kennelhonden en honden die veel contact hebben met andere honden lopen het meeste gevaar, daar de infectie van de één op de andere hond wordt overgebracht.
In Thailand en Indonesië bijv. zijn de (vele) straathonden bijna allemaal in min of meer ernstige mate met schurft besmet.

Hoe behandel ik een schurft infectie?

Er zijn meerdere producten beschikbaar om een schurft infectie te behandelen, bijv. Amitraz, Advocate pipetten, Ivomec injectie (deze is niet geheel ongevaarlijk voor honden). Doordat de infectie zo makkelijk wordt overgedragen van het ene op het andere dier, zullen alle aanwezige honden moeten worden behandeld.

Kunnen mensen een schurft infectie krijgen?

Schurft is een Zoönose (kan worden overgebracht van dier op mens). Eigenaren die intensief contact hebben met hun huisdier kunnen gemakkelijk de infectie overnemen. De mijt heeft echter wel een voorkeur voor de hond. Als de hond wordt behandeld verdwijnt de jeuk vaak vanzelf bij de eigenaar. Het is bij schurft echter altijd raadzaam om contact op te nemen met de huisarts.

Wat u moet onthouden over schurft

Heeft uw hond erge jeuk, die gepaard gaat met wonden, korsten en haarverlies, dan heeft ze mogelijk schurft.
Schurft wordt veroorzaakt door kleine mijten welke tunnels in de huid graven.
U kunt schurft voorkomen, door de natuurlijke afweer te bevorderen en contact met mogelijk geïnfecteerde honden te vermijden.
De schurftmijt kan ook mensen infecteren maar de infectie verdwijnt vaak nadat de hond is behandeld.

Jonge honden schurft: Demodicosis

Demodicosis is een aandoening die vrij veel voorkomt bij de jonge hond. Deze aandoening veroorzaakt kale plekken op het lichaam. Jeuk kan een symptoom zijn, maar dat hoeft niet. Er heerst bij veel mensen onduidelijkheid of deze aandoening nu besmettelijk is of niet. Demodex is niet besmettelijk. De aandoening is meestal goed te behandelen.

De parasiet

De Demodex mijt ziet eruit als een visje met heel korte pootjes. De volwassen mijt heeft 4 paar pootjes en de nymphe 3 paar poten. De eieren zien eruit als de Amerikaanse footbal, ovaalvormig met punten. De levenscyclus van deze parasiet is helemaal op het dier in de haarfollikel. De mijt leeft waarschijnlijk van talg, maar helemaal zeker is dat nog niet. Omdat de mijt niet kan overleven buiten het dier, zal de mijt ook nooit in de woonomgeving (kennel, huis, vloerbedekking) worden gevonden.

De verspreiding van de parasiet

Pasgeboren pups zijn de eerste dagen ontvankelijk voor de mijt. Tijdens de geboorte en vlak daarna kunnen mijten van de moeder overgaan op de pup. De immuniteit van de pup is nog niet goed ontwikkeld. De mijt kan eenvoudig de barrière van de huid doorbreken en naar de haarfollikel gaan. Deze gang van zaken is helemaal natuurlijk en leidt niet tot ziekte.

Demodicosis

De ziekte demodicosis kan ontstaan wanneer de immuniteit van de hond te kort schiet. Jonge honden hebben een wat minder goed ontwikkeld immuunsysteem en ontwikkelen daarom waarschijnlijk sneller demodicosis dan oudere honden. Ook bij de oudere hond zijn er veel oorzaken die het immuunsysteem uit het evenwicht kunnen brengen, bijv. een leverstoornis, suikerziekte, allergie en stress. Stress is een heel breed begrip en kan zeer veel verschillende oorzaken hebben, zoals een nieuwe baas, verhuizing, een andere hond in huis of een ziekte van de hond. Er zijn rassen waarbij er problemen zijn met betrekking tot het immuunsysteem. Er is maar een heel klein stukje van het immuunsysteem niet goed werkzaam. De honden zijn verder helemaal gezond. Deze honden kunnen heel snel demodicosis ontwikkelen. In dergelijke gevallen kan de teef demodicosis ontwikkelen tijdens de zoogperiode en meerdere pups uit het nest ook. In deze gevallen is het raadzaam niet verder met de pups en de teef te fokken. Deze gevoeligheid is erfelijk. Tot op heden is het niet gelukt uit te zoeken wat er precies mis is met het immuunsysteem.

Lokale demodicosis

Deze vorm van demodicosis houdt in dat er plaatselijk een kale plek ontstaat. De hond is niet ziek. Er is meestal geen jeuk. Veel honden kunnen de mijt zonder behandeling goed aan. De kale plek verdwijnt spontaan. In sommige gevallen is deze kale plek het begin van uitbreiding over het gehele lichaam. De lokale vorm van demodicosis ziet men erg vaak ergens op het hoofd, maar het kan op het gehele lichaam voorkomen.

Gegeneraliseerde demodicosis

De hond vertoont nu overal kale plekken. De hond heeft grote lymfeknopen en kan ziek zijn. Sommige dieren krijgen er een huidinfectie bij. De bacterie “Staphylococcus intermedius” dringt dan ook de huid binnen. Grote bloedblaren, puisten en roodheid van de huid zijn een gevolg. Wanneer de hond jeukerig is krabt hij de huid stuk. Ingedroogde etter en bloed blijven plakken in de haren. De hond ziet er slecht uit en behandelen is nu noodzakelijk. Deze honden zijn niet besmettelijk voor andere honden.

De diagnostiek

Wanneer u uw hond verdenkt van demodicosis gaat u naar uw dierenarts. Uw dierenarts zal een huidafkrabsel nemen. Hij/zij schraapt dan met een scherpe lepel of scalpelmesje wat opperhuid weg en bekijkt dat onder de microscoop. Twee huidafkrabsels zijn meestal voldoende, maar soms moet er wat langer gezocht worden. De mijt is goed herkenbaar bij de kleinste vergroting. In sommige gevallen zit de mijt niet in de oppervlakkige follikel, maar alleen in de diepere delen van de follikel. Het is dan mogelijk om met een huidafkrabsel de diagnose te missen. Huidbiopten zijn dan geïndiceerd. Dit houdt in dat onder plaatselijke verdoving kleine stukjes huid worden weggehaald. De patholoog kan dan in het laboratorium de mijten vinden. Het is wel zinvol om zeker te weten of de hond demodicosis heeft. U zou uw hond ten onrechte met een giftige stof insmeren, terwijl het niet noodzakelijk is. Indien u uw hond wil gebruiken voor de fokkerij, is het van groot belang om te weten of het dier gevoelig is voor demodicosis.

De behandeling

De demodex mijt wordt bestreden met Amitraz. De hond wordt eenmaal per week met deze oplossing ingesmeerd. Bij langharige rassen (en eigenlijk ook bij kortharige rassen) moet de hond kaalgeschoren worden. Dit heeft twee redenen. Ten eerste kan het gif beter doordringen tot op de huid. Ten tweede blijft er minder gif hangen in de haren. De hond ademt minder gif in. Amitraz is een giftige stof. Bijwerkingen kunnen zijn: sloomheid, geïrriteerde slijmvliezen, slecht eten, diarree en huiduitslag. Ook de behandelaar kan dezelfde verschijnselen vertonen. Daarom is het raadzaam de hond buiten in te smeren. Is dat niet mogelijk of is het erg koud, dan voor het open raam of in een goed geventileerde ruimte. Daarbij moet de behandelaar plastic wegwerphandschoenen aan doen en een mondkapje voor. Het gif mag niet worden uitgespoeld. De hond mag wel worden gedroogd. De behandeling duurt 6 tot 12 weken. De dierenarts zal regelmatig door middel van huidafkrabsels de hond controleren. De behandeling houdt pas op wanneer er geen mijten meer worden aangetroffen. Indien de hond ook nog een uitgebreide huidontsteking heeft, dan krijgt de hond ook antibiotica. Is er sprake van een diepe huidontsteking dan kan een antibioticum kuur wel 6 weken lang zijn.
In sommige gevallen slaat bovenstaande behandeling niet aan. Dan zijn er nog andere middelen op de markt die helaas niet altijd ongevaarlijk zijn.